دانشجوی دکتری دانشگاه دفاع ملی و مدرس و پژوهشگر، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، رایانامه
چکیده
اقتصاد مقاومتی، الگویی اقتصادی است که برای یک ملت حتی در شرایط فشار و تحریم، زمینه رشد و شکوفایی را فراهم میکند. با مروری که بر بیانات چند سالهی اخیر رهبر معظم انقلاب داشته باشیم، متوجه میشویم که از منظر ایشان، سیاستهای کلان جمهوری اسلامی از جمله پیادهسازی اقتصاد مقاومتی تنها از راه تبدیل شدن آنها به گفتمان محقق میشوند. گفتمان بهعنوان یک نظام معرفتی فراگیر در یک بافتار در فضای تعاملی ایجاد میشود و به تغییر و شکلدهی فکر و رفتار مخاطب نظر دارد. هدف این پژوهش شناسایی عناصر الگوی راهبردی گفتمانسازی اقتصاد مقاومتی با عاملیت رسانه ملی است. این پژوهش با انجام مطالعات اکتشافی و با استفاده از روش کیفی تحلیل مضمون و از طریق مصاحبه با 21 نفر از صاحبنظران حوزه اقتصاد، مدیریت و سیاستگذاری کشور انجام شده است که از طریق اخذ و اعمال نظرات تکمیلی و اصلاحی خبرگان، الزامات ارائه شده از اعتبار لازم برخوردار گردید. یافتههای تحقیق نشان دهنده الگویی سه مرحلهای است که به ترتیب عبارتند از: پیشگفتمانسازی، گفتمانسازی اصلی و پسگفتمانسازی، که هر کدام از این مراحل مشتمل بر مولفههایی است که از طریق اقدام و عمل به آنها، موفقیت گفتمانسازی اقتصاد مقاومتی با عاملیت رسانه ملی در کشور افزایش مییابد.
----------، (بیانات در دیدار با دانشجویان، 16/05/1391)
----------، (بیانات در سومین نشست جلسه راهبردی، ۱۴/10/1390).
----------، (بیانات در دیدار با کارآفرینان، 16/6/1389)
احمدی، ظهیر (1390)، بسط گفتمان خوش فرجام انگاری جهان بر مبنای «گفتمان فرج و موعودگرایی»، مشرق موعود، شماره 16.
امین خندقی، مقصود، جعفرنیا، فاطمه سادات (1393)، چگونگی گفتمانسازی نظریه ولایت فقیه در محتوای درسی نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه انقلاب اسلامی، شماره 39.
ایمان، محمدتقی ( 1388)، مبانی پارادایمی روشهای تحقیق کمی و کیفی در علوم انسانی، تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
پویا، علیرضا (1390)، نقش رسانههای جمعی (بویژه رسانه ملی) در پشتیبانی از راهبردهای سند چشمانداز جمهوری اسلامی ایران، پژوهشهای ارتباطی (65)18.
تاری، فتح اله، کاویانی، زهرا (1392)، اقتصاد مقاومتی و مؤلفههای آن، فصلنامه سیاست کلان سال دوم شماره دوم، دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام.
چهاردولی، عباس؛ احمدیشریف، محمود (1397)، ارائه الگوی راهبردی اقتصاد دفاعی دانشبنیان جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی، (7)2.
داوودی، علی اصغر (1389)، نظریه گفتمان و علوم سیاسی، مطالعات سیاسی، (7)2.
دبیرخانه شورای اقتصاد سازمان صداو سیما (1395)، راهبردهای رسانه ملی اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل، قابل دسترسی در سایت: www.iribresearch.ir
رحمان سرشت، حسین (1384)، راهبردهای مدیریت، تهران، شرکت ایده پردازان فن و هنر.
سامنی، سامان؛ مدرس خیابانی، شهرام (1394)، تحلیل پیکره بنیاد گفتمان سیاست اقتصاد مقاومتی از دیدگاه مقام معظم رهبری،پژوهشهای ارتباطی (82)2.
سازمان مدیریت و برنامه ریزی (1395)، مستندات اجرایی سیاستهای اقتصاد مقاومتی.
شجاعی زند، علی رضا، قجری، حسین علی (1387)، قابلیتهای تحلیل گفتمان در پدیدههای فرهنگی- اندیشهای (با تاکید بر گفتمان هژمونیک شده در انقلاب اسلامی)، پژوهشنامه متین، شماره 40.
عربی، حسین (1392)، اقتصاد مقاومتی در بیانات مقام معظم رهبری، فصلنامه سیاست کلان سال دوم شماره دوم دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام
عضدانلو، حمید (1380)، گفتمان و جامعه، تهران، نشر نی.
غلامپور راد، مسعود (1394)، نقش رسانه در تغییرات خط مشی عمومی با استفاده از چارچوببندی رسانه و تحلیل روایی خط مشی، پژوهشهای ارتباطی، 21(80).
علیعسگری، عبدالعلی؛ مکبری، سید امیرحسین (1390)، مدیریت راهبردی رسانه و ارائه مدل مفهومی جدید (ملاحظاتی بر کاربست مدلهای مرسوم در سازمانهای رسانهای، پژوهشهای ارتباطی (65)18، 71-41.
فرکلاف، نورمن (1379)، تحلیل انتقادی گفتمان، ترجمه: فاطمه شایسته پیران و دیگران، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات رسانهها.
کلانتری، عبدالحسین (1391)، گفتمان از سه منظر زبان شناختی، فلسفی و جامعه شناختی، تهران، جامعه شناسان.
کمیسیون اقتصاد کلان، بازرگانی و نظام اداری (1392)، اصول کلی حاکم بر اقتصاد مقاومتی در سیاستهای کلی، مجمع تشخیص مصلحت نظام.
لاریجانی، اردشیر؛ تاجیک، محمد رضا؛ خرمشاد، محمد باقر (1380)، میزگرد گفتمان انقلاب اسلامی، انقلاب اسلامی، پیش شماره 1.
لاریجانی، سعید؛ حسینی، سیدشمس الدین (1397)، ارزیابی اثر سیاستهای تعرفهای بر حجم قاچاق در ایران و ارائه راهکارهای مقابله با آن در راستای اقتصاد مقاومتی، فصلنامه مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی، 2(8)، 183-212.
مارش، دیوید؛ استوکر، جری، (1378)، روش و نظریه در علوم سیاسی، مترجم: امیرمحمد حاجی یوسفی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
مبینی دهکردی، علی؛ سرعتی آشتیانی، نرجس (1388)، مدیریت استراتژیک برای رهبران (رهنمودهایی برای پیادهسازی استراتژی)، تهران: انتشارات موسسه بین المللی انرژی.
مک دانل، دایان (1379)، مقدمهای بر نظریههای گفتمان، ترجمه حسین علی نوذری، تهران، فرهنگ گفتمان.
ملکان، مجید؛ جوادیه، زهره (1393)، نقش رسانهها در نهادینه سازی اقتصاد مقاومتی، رسانه، شماره 95