رانت نفت؛ صلح‌آور یا خشونت‌زا؟ | ||
| مطالعات بین رشته‌ای دانش راهبردی | ||
| دوره 14، شماره 56 - شماره پیاپی 3، پاییز 1403، صفحه 222-191 اصل مقاله (1.18 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| صاحبه محمدیان منصور* 1؛ ابوالقاسم گل خندان2 | ||
| 1استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران | ||
| 2اقتصاد دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه لرستان خرم آباد ایران | ||
| چکیده | ||
| رانت حاصل از فروش نفت و تخصیص آن به امور رفاه اجتماعی، امنیت و همچنین تقویت ظرفیت دولت، می‌تواند به ارتقاء سطح صلح در یک کشور کمک کند (خرید صلح از طریق رانت نفت). در مقابل، رانت نفت ممکن است از کانال‌های مختلفی به تضعیف امنیت اجتماعی، ایجاد درگیری‌ها و درجه بالای نظامی‌سازی منجر شود که نتیجه آن افزایش خشونت در جوامع است. بر این اساس، هدف اصلی این مقاله بررسی نحوه اثرگذاری رانت نفت بر سطح صلح در کشورهای صادرکننده نفت طی دوره زمانی 2020-2010 می‌باشد. به این منظور با استفاده از ادبیات نظری و بکارگیری روش پانل آستانه‌ای، عوامل مؤثر بر شاخص جهانی صلح (GPI) در کنار رانت نفت، مدل‌سازی شده است. نتایج نشان می‌دهد که تأثیر رانت نفت بر شاخص صلح، غیرخطی و به‌صورت رابطه U معکوس می‌باشد. مقدار حد آستانه رانت نفت نیز حدود 36 درصد از GDP برآورد شده است. به‌عبارتی تا قبل از حد آستانه، سهم رانت نفت از GDP تأثیری مثبت و معنی‌دار بر شاخص صلح داشته است؛ اما پس از عبور از این حد آستانه، سهم رانت نفت از GDP تأثیری منفی و معنی‌دار بر شاخص صلح در کشورهای مورد مطالعه دارد. بر اساس سایر نتایج، درآمد سرانه، درجه بازبودن اقتصادی، امید به زندگی (شاخص سرمایه انسانی) و دموکراسی، اثر مثبت و معنادار و نابرابری درآمد، اثر منفی و معناداری بر سطح صلح در کشورهای صادرکننده نفت داشته است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| شاخص جهانی صلح؛ رانت نفت؛ صلح منفی؛ کشورهای صادرکننده نفت؛ رویکرد حد آستانه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 428 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 436 |
||