آمار
| تعداد نشریات | 21 |
| تعداد شماره‌ها | 456 |
| تعداد مقالات | 3,499 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,734,663 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,874,405 |
بسترهای حکمرانی متعالی اسلامی در سه پارادیم | ||
| فصلنامه علمی حکمرانی متعالی | ||
| مقاله 1، دوره 6، شماره 4 - شماره پیاپی 24، بهمن 1404، صفحه 1-33 اصل مقاله (536.3 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| سید ابراهیم معصومی* 1؛ محسن مهاجرنیا2 | ||
| 1استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه کاشان، کاشان، ایران | ||
| 2دانشیار گروه سیاست پژوهشکده نظام های اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی | ||
| چکیده | ||
| حکمرانی اسلامی به‌عنوان فرایندی نهادی برای اعمال قدرت و مدیریت عمومی در بستر نظام سیاسی، نیازمند تحلیل تطبیقی پارادایم‌های بنیادین مشروعیت و کارآمدی است. این پژوهش به بررسی سه پارادایم نظام سیاسی یعنی نظام سنتی «امت و امامت»، نظام نوین «دولت ـ ملت» و الگوی تلفیقی «امامت و ملت» مبتنی بر مردم‌سالاری دینی جمهوری اسلامی ایران پرداخته است. در این پژوهش با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد تطبیقی پارادایمی، مبانی نظری، شاخص‌ها و کارکردهای هر الگو با تأکید بر تفاوت‌های هستی‌شناختی مشروعیت الهی و ملی و چالش‌های عملی حفظ توازن میان مشروعیت و کارآمدی بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که هر پارادایم با مزایا و محدودیت‌های ویژه خود، لزوم توجه به بسترهای نظام سیاسی در فهم حکمرانی اسلامی را برجسته می‌سازد. نظام امت و امامت بر مشروعیت الهی و رهبری الهی تأکید می‌کند، نظام دولت ـ ملت با تکیه بر قرارداد اجتماعی و حاکمیت ملی، از مشروعیت الهی فاصله گرفته، و در بلندمدت با بحران مشروعیت روبه‌رو است. الگوی امامت و ملت، با تلفیق دو منبع مشروعیت، چالش حفظ توازن میان اصول ثابت دینی و مقتضیات عقلانی ـ مدرن را مطرح می‌کند که موفقیت آن در توانمندی تحقق مردم‌سالاری دینی و کارآمدی سیاست‌ها است. این پژوهش با ارائه چارچوب نظری سه‌گانه، بازخوانی مبانی حکمرانی اسلامی و الگو‌سازی مردم‌سالاری دینی را در دوران معاصر ممکن ساخته است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| حکمرانی متعالی اسلامی؛ امامت-امت؛ امامت-ملت؛ دولت-ملت؛ مشروعیت و پارادایم | ||
| مراجع | ||
|
امام خمینی، روح‌الله (۱۳۷۸). صحیفه امام؛ مجموعه آثار امام خمینی(ره)، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
ابطحی، سید مصطفی؛ آرایش، حسن و سالاری سردری، فرضعلی (1397). بررسی و تبیین حکمرانی شایسته در رویکرد حکمرانی نظام جمهوری اسلامی ایران، راهبرد سیاسی، 2(2).
ابن ابی جمهور احسائی، محمد بن زین‌الدین (۱۴۰۵ق). عوالی اللآلی العزیزیة فی الأحادیث الدینیة. تحقیق: مجتبی عراقی، قم: دار سیدالشهداء للنشر.
ابن خلدون، عبدالرحمن (۱۳۷۵). المقدمه، ترجمۀ محمد پروین گنابادی، چ 8، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
اسمیت، آنتونی دی (۱۳۷۵). هویت ملی، ترجمۀ عبدالرضا هوشنگ مهدوی، تهران: شرکت کتاب‌های جیبی (وابسته به امیرکبیر).
بشیریه، حسین (۱۳۸۰). آموزش دانش سیاسی، تهران: نشر نگاه معاصر.
بشیریه، حسین (۱۳۸۳). جامعه‌شناسی سیاسی، تهران: نشر نی.
بهادری جهرمی، علی و فتاحی زفرقندی، علی (۱۴۰۳). اصول حکمرانی در حکومت اسلامی، تهران: پژوهشکده شورای نگهبان.
تفتازانی، سعدالدین مسعود بن عمر (۱۳۷۹). شرح المقاصد، تحقیق: عبدالرحمن عمیره، بیروت: عالم الکتب.
جمعی از نویسندگان (۱۴۰۰). مجموعه مقالات برگزیدۀ اولین همایش ملی حکمرانی اسلامی، ج1، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.
جوادی آملی، عبدالله (۱۳۷۹الف). حق و تکلیف در اسلام، قم: نشر اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (۱۳۷۹ب). ولایت فقیه: ولایت، فقاهت و عدالت، قم: نشر اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۵). ولایت فقیه: ولایت، فقاهت و عدالت، قم: نشر اسراء.
دادگر، یدالله و تیمور رحمانی (۱۳۸۰). مبانی و اصول علم اقتصاد، قم: بوستان کتاب.
دوهیت، رابرت و کاتالینیو، دانیل (۲۰۰۳). حکمرانی و کارآمدی، نیویورک: انتشارات دانشگاه کلمبیا.
روسو، ژان ژاک (۱۷۶۲). قرارداد اجتماعی، ترجمۀ غلامحسین زیرک زاده، تهران: ناشر.
رولز، جان (۱۹۷۱). نظریه عدالت، کمبریج: انتشارات دانشگاه هاروارد.
سریع‌القلم، محمود (۱۳۸۹). عقلانیت و توسعه‌یافتگی ایران، تهران: انتشارات فرزان روز.
شهید ثانی، زین‌الدین بن علی (1375). الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، ج2، قم: مؤسسة الهادی.
شیخ مفید، محمد بن محمد (۱۳۷۱ش). النکت الاعتقادیه، تحقیق: محمدتقی دانش‌پژوه، قم: کنگره جهانی شیخ مفید.
طباطبایی، سید جواد (۱۳۷۲). مقدمه‌ای بر نظریه انحطاط ایران، تهران: نشر نگاه.
فتاحی زفرقندی، علی و بهادری جهرمی، علی (۱۳۹۳). مردم و حکومت اسلامی، تهران: پژوهشکده شورای نگهبان.
فیرحی، داود (۱۳۸۴). نظام سیاسی و دولت در اسلام، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
قاضی، ابوالفضل (۱۳۷۹). حقوق اساسی و نهادهای سیاسی، ج1، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (۱۳۹۷). تهیه و تنظیم: محمد فتحی و کاظم کوهی اصفهانی، تهران: پژوهشکده شورای نگهبان.
قوام، سید عبدالعلی (۱۳۸۲). سیاست‌های مقایسه‌ای، چ 5، تهران: انتشارات سمت.
کوهن، توماس اس (1388)، ساختار انقلاب‌های علمی، ترجمۀ عباس عباس طاهری، تهران: انتشارات قصه.
قاضی، ابوالفضل (۱۳۷۹). حقوق اساسی و نهادهای سیاسی، ج1، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
گیدنز، آنتونی (۲۰۰۸). جامعه‌شناسی، ترجمۀ منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.
الماوردی، علی بن محمد (۱۴۲۸ق). الأحکام السلطانیة و الولایات الدینیه، بیروت: دارالکتب العلمیة.
مجلسی، محمدباقر (1403ق). بحارالأنوار، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
مرکز مطالعات و پاسخ‌گویی به شبهات حوزه (۱۴۰۳). حکمرانی اسلامی: مجموعه مقالات پاسخ به شبهات حکمرانی اسلامی، قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.
مصباح یزدی، محمدتقی (۱۳۸۵). نظریه سیاسی اسلام، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
مطهری، مرتضی (۱۳۵۲). عدل الهی، تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی (۱۳۷۸). پیرامون جمهوری اسلامی، تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی (۱۳۸۰الف). نبرد حق و باطل، چ 19، تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی (۱۳۸۰ب). نکاتی دربارۀ عدالت و حق، تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی. (۱۳۸۰ج). ده گفتار، تهران: انتشارات صدرا.
مطهری، مرتضی (۱۳۸۴). ولاءها و ولایت‌ها، تهران: صدرا.
منتسکیو، شارل دو سکوندا (۱۳۷۰). روح القوانین، ترجمه علی اکبر مهتدی، تهران: انتشارات امیرکبیر.
منتظری، حسینعلی (۱۳۸۴). دراسات فی ولایة الفقیه و فقه الدولة الإسلامیة، قم: مرکز جهانی علوم اسلامی.
ناصحی، فیروز. (۱۳۷۸). جایگاه قدرت و حکومت در اندیشه سیاسی، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.
ناصحی، مصطفی (۱۳۷۸). تفکیک قوا و ولایت فقیه، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، مرکز انتشارات.
وبر، ماکس (۱۹۶۸). اقتصاد و جامعه. ترجمۀ گونتر و روچ، نیویورک: دانشگاه کالیفرنیا.
هابرماس، یورگن (۱۳۸۰). بحران مشروعیت، ترجمه هوشنگ پرخیده. تهران: نشر گام نو.
هابرماس، یورگن (۱۹۷۵). بحران مشروعیت، ترجمۀ جهانگیر معینی علمداری، تهران: انتشارت گام نو.
هابز، توماس (۱۳۸۰). لویاتان. ترجمه حسین بشیریه، تهران: نشر نی.
هانتینگتون، ساموئل پی. (۱۹۹۶). برخورد تمدن‌ها و بازسازی نظم جهانی، نیویورک: سیمون و شوستر. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 336 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 399 |
||