دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
سامانه رتبه بندی نشریات علمی
سامانه همایش ها
سامانه جامع رسانه‌های کشور
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام
مرکز ملی شاپا

 آمار

تعداد نشریات19
تعداد شماره‌ها420
تعداد مقالات3,228
تعداد مشاهده مقاله3,004,033
تعداد دریافت فایل اصل مقاله2,370,781
حسینی زاده آرانی, سید سعید, مرادی, عبداله, وثوقی اصل, اصغر, مهتری آرانی, محمد. (1401). تحلیلی بر ریشه‌های اجتماعی شکل‌گیری و بروز نارضایتی‌های اجتماعی در ایران (مورد مطالعه: شهروندان تهرانی). سامانه مدیریت نشریات علمی, 12(43), 227-260.
سید سعید حسینی زاده آرانی; عبداله مرادی; اصغر وثوقی اصل; محمد مهتری آرانی. "تحلیلی بر ریشه‌های اجتماعی شکل‌گیری و بروز نارضایتی‌های اجتماعی در ایران (مورد مطالعه: شهروندان تهرانی)". سامانه مدیریت نشریات علمی, 12, 43, 1401, 227-260.
حسینی زاده آرانی, سید سعید, مرادی, عبداله, وثوقی اصل, اصغر, مهتری آرانی, محمد. (1401). 'تحلیلی بر ریشه‌های اجتماعی شکل‌گیری و بروز نارضایتی‌های اجتماعی در ایران (مورد مطالعه: شهروندان تهرانی)', سامانه مدیریت نشریات علمی, 12(43), pp. 227-260.
حسینی زاده آرانی, سید سعید, مرادی, عبداله, وثوقی اصل, اصغر, مهتری آرانی, محمد. تحلیلی بر ریشه‌های اجتماعی شکل‌گیری و بروز نارضایتی‌های اجتماعی در ایران (مورد مطالعه: شهروندان تهرانی). سامانه مدیریت نشریات علمی, 1401; 12(43): 227-260.

تحلیلی بر ریشه‌های اجتماعی شکل‌گیری و بروز نارضایتی‌های اجتماعی در ایران (مورد مطالعه: شهروندان تهرانی)

امنیت ملی
دوره 12، شماره 43، شهریور 1401، صفحه 227-260    اصل مقاله (1000.28 K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
نویسندگان
سید سعید حسینی زاده آرانی* 1؛ عبداله مرادی2؛ اصغر وثوقی اصل3؛ محمد مهتری آرانی4
1پژوهشگر مرکز تحقیقات صدا و سیما، مدرس گروه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2استادیار روابط بین الملل در پژوهشکده امنیت ملی دانشگاه عالی دفاع ملی
3دکتری جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه آزاد اسلامی
4استادیار دپارتمان مدیریت دانشگاه پیام نور، تهران
چکیده
در جامعه معاصر کاربرد اصطلاحاتی نظیر اغتشاش، ناآرامی، آشوب، رفتار جمعی اعتراض‌آمیز و غیره، جملگی حکایت از اهمیت نارضایتی‌ها و ریشه‌ها و عوامل اجتماعی شکل‌دهنده آن‌ها دارند و از این حیث، عموم دولت‌ها درصدد رفع آن‌ها و بازیابی ثبات سیاسی و اجتماعی هستند. با توجه به اهمیت این مسئله، هدف از این پژوهش تحلیلی ریشه‌های اجتماعی شکل‌گیری و بروز نارضایتی‌های اجتماعی در ایران (مورد مطالعه: شهروندان تهرانی) است. روش این پژوهش، اسنادی - پیمایشی بوده و جامعه آماری، دربرگیرنده شهروندان تهرانی می‌باشد. حجم نمونه شامل 271 نفر از شهروندان تهرانی بوده که به روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب گردیدند.
ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه است که اعتبار آن به روش اعتبار صوری- محتوایی بررسی شده و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تأیید شده است. داده‌ها نیز با استفاده از نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه ‌و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش نشان دادند که اکثریت 1/80 درصدی از شهروندان تهرانی اصلا یا در سطح کمی تمایل برای مشارکت در اشکال غیر مدنی بروز اعتراضات اجتماعی نداشته اند. صرفا 7/7 درصد در سطح زیاد مایل به شرکت در اشکال خشونت آمیز بروز نارضایتی‌های اجتماعی بودند. لذا، تمایلات خشونت‌طلبانه در بین شهروندان تهرانی در حد بسیار ضعیف بوده و اکثریت شهروندان مایل‌اند تا نارضایتی‌های خویش را در اشکال مسالمت‌آمیز بروز دهند. در بعد تحلیلی، یافته‌ها گویای آن بودند که متغیرهای احساس محرومیت نسبی، توقعات فزاینده، منزلت اجتماعی، عدم ارضاء نیازها، احساس بی‌عدالتی و بی‌هنجاری اجتماعی، ارتباط مثبت و معناداری با نارضایتی‌های اجتماعی و بروز آن‌ها دارند.
کلیدواژه‌ها
نارضایتی‌های اجتماعی؛ بی‌عدالتی اجتماعی؛ عدم ارضاء نیازها؛ احساس محرومیت نسبی؛ احساس بی‌هنجاری اجتماعی
مراجع
فهرست منابع و مآخذ

  • ابطحی، سید حسین، یاوری بافقی، امیرحسین و اسماعیلی، احمدرضا (1390). طراحی مدل پیشنگری بحران های اجتماعی به منظور پیشگیری از آنها توسط ناجا، فصلنامه نظم و امنیت انتظامی، دوره 4، شماره 4: صص 33-1.
  • احمدوند، علی محمد، اشراق، حمیدرضا و کریمی خوزانی، علی (1391). مدیریت بحران های اجتماعی (اعتصاب، تظاهرات اعتراض آمیز و ...) با رویکرد پلیس جامعه محور، توسعه سازمانی پلیس، شماره 40: صص 128-113.
  • امین صارمی، نوذر (1393)، «بررسی تحولات کنش‌های کارگری چند دهه اخیر ایران»، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).
  • اینگلهارت، رونالد (1395)، «تحول فرهنگی در جامعه پیشرفته صنعتی»، ترجمه مریم وتر، تهران: انتشارات کویر.
  • باقری، معصومه، حسین زاده، علی حسین، حیدری، سمیرا و زالی زاده، مسعود (1394)، «بررسی عوامل اجتماعی مؤثر در رضایت از زندگی (مورد مطالعه: شهر اهواز)»، فصلنامه برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شماره 23: صص 205-179.
  • برینتون، کرین (1397)، «کالبدشکافی چهار انقلاب»، ترجمه محسنثلاثی، تهران: نشر نو.
  • جانسون، چالمرز (1363)، «تحول انقلابی»، ترجمه حمید الیاسی، تهران: موسسه انتشارات امیرکبیر.
  • حسینی زاده آرانی، سید سعید (1399)، «مدیریت نارضایتی‌های اجتماعی (پیشگیری) (مورد مطالعه: شهروندان تهران)، طرح پژوهشی جایگزین خدمت»، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و پژوهش‌های راهبردی، تهران.
  • خان محمدی، سهراب، معمارزاده، غلامرضا و وفادار، حسین (1389)، «تبیین ابعاد و مؤلفه‌های بحران انتظامی»، فصلنامه مدیریت انتظامی، دوره 5، شماره 1: صص 117-101.
  • خلف خانی، مهدی (1387)، «نهادهای مدنی به‌عنوان سرمایه اجتماعی و عدالت اجتماعی»، مجله پژوهشنامه عدالت اجتماعی مجمع تشخیص مصلحت نظام، شماره 26: صص 71-37.
  • ربانی، رسول و بهشتی، سید صمد (1390)، «بررسی تجربی رابطه دین‌داری و رضایت از زندگی»، مجله علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، دوره 8، شماره 1: صص 102-79.
  • رجب‌زاده، احمد و طالبان، محمّدرضا (1386)، «تبیین جامعه‌شناختی بی‌ثباتی سیاسی (مطالعه‌ای بین کشوری)»، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دوره 15، شماره 56-57: صص 99-53.
  • رفیع پور، فرامرز (1378)، «آنومی یا آشفتگی اجتماعی (پژوهشی در زمینه پتانسیل آنومی در شهر تهران)»، تهران: سروش.
  • رفیعی بهابادی، مهدی و حاجیانی، ابراهیم (1391)، «بررسی رضایت از زندگی و عوامل مؤثر بر آن (با استفاده از نتایج پیمایش ملی)»، جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران، دوره 2، شماره 5: صص 78-53.
  • رمضانی آرانی، مجید، محمدیان ساروی، محسن (1399)، «شناسایی و اولویت‌بندی عوامل اقتصادی مؤثر بر بروز نارضایتی‌های اجتماعی (مورد مطالعه شهروندان تهران)»، فصلنامه علمی مطالعات بین‌رشته‌ای دانش راهبردی، دوره 10، شماره 38: صص 96-69.
  • ریتزر، جورج (1394)، «نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر»، تهران: نشر علمی.
  • درخشه، جلال و هراتی، محمدجواد (1392)، «مطالعه تطبیقی تأثیر نارضایتی انقلابی بر نظام سازی آینده انقلاب در ایران و مصر»، دوفصلنامه علمی-پژوهشی دانش سیاسی، دوره 9، شماره 1: صص 18-5.
  • دعاگویان، مجید، رحمانی، محمود و گلدوست جویباری، عمار (1391)، «بررسی عوامل مؤثر بر تبدیل نارضایتی‌های کارگان به کنش‌های اجتماعی (کارگری) استان مازندران در نه ماه سال 1390»، فصلنامه دانش انتظامی مازندران، دوره3 ، شماره 8: صص 119-101.
  • دهخدا، علی‌اکبر (1385)، «لغت‌نامه دهخدا»، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  • سردارنیا، خلیل‌الله و کیانی، فائزه (1395)، «تحلیل بحران سوریه از منظر شکاف‌های اجتماعی»، دوفصلنامه علمی- پژوهشی جامعه‌شناسی سیاسی جهان اسلام، دوره 4، شماره 1: صص 158-111.
  • شولتز، دوآن و شولتز، آلن (1394)، «نظریه‌های شخصیت»، ترجمه یحیی سید محمدی، تهران: انتشارات نشر ویرایش.
  • شیانی، ملیحه و محمدی، محمدعلی (1386)، «تحلیل جامعه‌شناختی احساس آنومی اقتصادی در میان جوانان»، فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، دوره 6، شماره 25: صص 37-11.
  • صادقیان، خدیجه و علمی، محمود (1394)، «بررسی رابطه رضایت اجتماعی با مسئولیت اجتماعی دبیران دبیرستان‌های عجب‌شیر»، مطالعات جامعه‌شناسی، دوره 5، شماره 19: صص 38-21.
  • قهرمان، آرش (1389)، «بررسی مفهوم رضایت از زندگی و سنجش آن در میان دانشجویان دختر و پسر»، دوفصلنامه تخصصی پژوهش جوانان، فرهنگ و جامعه، شماره 4: صص 106-81.
  • کوزر، لوئیس و روزنبرگ، برنارد (1393)، «نظریه‌های بنیادی جامعه‌شناسی»، ترجمه فرهنگ ارشاد، تهران: نشر نی.
  • گر، تدرابرت (1388)، «چرا انسان‌ها شورش می‌کنند؟» ترجمه علی مرشدزاده، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • گلدستون، جک (1397)، «به‌سوی نسل چهارمی از نظریه‌های انقلابی»، ترجمه احسان بدریکوهی، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، دوره 8، شماره 27: صص 187-139.
  • مسعودنیا، حسین، هوشیارمنش، مریم و قارداشی، سمیه (1394)، «نارضایتی‌های اقتصادی و جنبش‌های معاصر خاورمیانه بر اساس نظریه محرومیت نسبی»، دوفصلنامه جامعه‌شناسی سیاسی جهان اسلام، دوره 3، شماره 2: صص 88-63.
  • معیدفر، سعید و ذهانی، قربانعلی (1384)، «بررسی میزان نارضایتی شغلی معلمان و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن (مطالعه موردی معلمان شهر نیشابور)»، مجله جامعه‌شناسی ایران، دوره 6، شماره 1: صص 150-135.
  • نیازی، محسن، گنجی، محمد و نامورمقدم، فهیمه (1396)، «عوامل اجتماعی مؤثر بر رضایت از زندگی مورد مطالعه: شهروندان شهر کاشان در سال 1394»، فصلنامه برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، دوره 8، شماره 31: صص 229-201.
  • نوغانی، محسن، فولادیان، احمد و احمدی ازغندی، حسن (1389)، «بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر رضایت از زندگی (مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد)»، فصلنامه مطالعات جامعه‌شناختی جوانان، دوره اول، شماره 3: صص 193-169.
  • هزارجریبی، جعفر و صفری شالی، رضا (1388)، «بررسی رضایت از زندگی و جایگاه احساس امنیت در آن (مطالعه در بین شهروندان تهرانی)»، فصلنامه انتظام اجتماعی، دوره 1، شماره 3: صص 28-7.
  • Cook, C., Fine, G. A., & House, J. S. (1995). Sociological Perspective on Psychology. Boston, MA: Allyn and Bacon.
  • Ghate, C., Leand, Q., & Zak, P. (2002). Optimal Fiscal Policy in an Economy Facing Sociopolitical Instability, Berlin: German Institute for Economic Research.
  • Levi, M. (1997). Consent, Dissent, and Patriotism. Cambridge, UK: Cambridge Univ. Press
  • Oxford English Dictionary. (2018). London: Oxford University Press.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 3,974
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,366