مقایسه تطبیقی مکاتب امنیتی غرب با مکتب امنیتی اسلام | ||
| نظریه‌پردازی راهبردی | ||
| دوره 1، شماره 3، زمستان 1401، صفحه 73-92 اصل مقاله (2.11 M) | ||
| نویسندگان | ||
| بهرام بیات1؛ علی نقی طالبی2 | ||
| 1استاد و هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران. | ||
| 2دانش‌آموخته دکتری امنیت ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| با توجه به جایگاه امنیت در زندگی بشری، نظریه‌های مختلف، همواره در پی تفسیر مفهوم امنیت و سازوکارهای دستیابی به آن بوده‌اند و تفاوت در مبانی هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، روش‌شناسی و فرجام‌شناسی، منجر به اتخاذ رویکردهای امنیتی متفاوت شده و دو مکتب رئالیسم و لیبرالیسم، به‌عنوان دو جریان اصلی در روابط بین‌الملل و اسلام به‌عنوان یک دین جهان‌شمول، رویکردهای امنیتی متفاوتی را ارائه نموده‌اند. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحقیق توصیفی/تحلیلی، و معرفی سه مکتب مذکور، به بررسی تطبیقی این سه مکتب پرداخته و به دنبال ارائه تفاوت دیدگاه این سه مکتب در مفهوم‌سازی، ابعاد و سازوکارها و عملیاتی‌کردن شاخص‌های امنیتی است. نتایج حاصل از این تحقیق حاکی است که دیدگاه بدبینانه رئالیسم نسبت به انسان و نظام بین‌الملل و تمرکز بر جنگ‌محور بودن نظام بین‌الملل و حاکمیت زور بر روابط، به اتخاذ نوعی رویکرد امنیتی، تقابلی و تقلیل‌گرا و تأکید بر بعد نظامی امنیت، انجامیده است. همچنین دیدگاه خوش‌بینانة لیبرالیسم، نسبت به انسان و نظام بین‌الملل و توجه به بُعد صلح‌آمیزی انسان و روابط بین‌الملل و تمرکز بر صلح‌محوری، به اتخاذ نوعی رویکرد امنیتی، تعامل‌گرا و خوش‌بینانه با تأکید بر بعد اقتصادی و سطح تحلیل فردگرا نموده و دیدگاه واقع‌بینانة اسلام نسبت به ذات انسان و نظام بین‌الملل با توجه به مبانی هستی‌شناسی، به اتخاذ نوعی رویکرد امنیتی ترکیبی از رویکرد تعاملی، تقابلی و واقع‌بینانه مبتنی بر امنیت فراگیر و تأکید بر لایه‌های گوناگون امنیت و سطح تحلیل امت‌گرا، منجر شده است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| نظریه‌پردازی؛ مکاتب امنیتی؛ امنیت در اسلام؛ امنیت در رئالیسم؛ امنیت در لیبرالیسم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 480 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 553 |
||