| تعداد نشریات | 19 |
| تعداد شمارهها | 420 |
| تعداد مقالات | 3,228 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,004,027 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,370,778 |
ضرورت های قوانین حاکم بر تأمین حق اعتراض شهروندان؛ با نگاهی به نظام حقوقی ایران | ||
| فصلنامه علمی حکمرانی متعالی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 بهمن 1404 اصل مقاله (624.18 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| محسن اسماعیلی1؛ سید محمد میرلوحی* 2 | ||
| 1دانشیار، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2پژوهشگر دکترای حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران | ||
| چکیده | ||
| در نظامهای حقوقی حق بر اعتراض بهعنوان یکی از حقوق شهروندان پذیرفته شده، و دامنه آن رو به گسترش است. بهطور معمول دولتها، اجرای این حق را تهدیدی علیه سیاستها و اقدامات خود قلمداد میکنند و بهمنظور محدودساختن این حق گام بر میدارند تا بدین وسیله از چالشهای بالقوهای دوری جویند که در نتیجه اعتراضات مردمی برای آنها ایجاد میشود. در این میان، قوه مقننه در مقام نمایندگی از ملت، موظف است بهوسیله تصویب قوانین مناسب، پاسدار حقوق و آزادیهای مشروع شهروندان باشد. قانونگذاری در حیطه حقوق و آزادیها، حساس، و نیازمند در نظر گرفتن مؤلفههایی بسیار دقیق است. این پژوهش بهدنبال یافتن پاسخی تفصیلی برای این پرسش است که با توجه به کاستیهای قوانین موجود برای تأمین حق اعتراض مسالمتآمیز شهروندان، در تدوین قانون جامع در نظام حقوقی ایران باید چه ضرورتهایی رعایت شود؟ این مقاله که با روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی سامان یافته است، مهمترین ضرورتهای قوانین مربوط را در سه دسته جای داده، و به این نتیجه رهنمون شده است که نظام تقنینی ایران باید در راستای پویایی و روزآمدسازی خود بهمنظور تأمین حداکثری حق بر اعتراض شهروندان، ابتدا نسبت به رفع کاستیهایی مانند نبود شفافیت، وجود تعارض و سکوت نابجا اقدام کند و در گام بعد، قانون جامعی را در این زمینه ـ با رعایت استانداردهای لازم ـ به تصویب برساند تا بدین وسیله در یک متن قانونی یکپارچه، نسبت به قواعد عمده تضمینکننده حق اعتراض تعیین تکلیف شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حق اعتراض؛ ضرورت های قانونگذاری؛ حقوق شهروندی؛ نظام تقنینی ایران | ||
| مراجع | ||
|
ارسطو (1371). سیاست، ترجمه حمید عنایت، تهران: انتشارات آموزش انقلاب اسلامی.
اسماعیلی، محسن (1397). حق بر امنیت و همگانیبودن آن، فقه حکومتی، 3(5): 7-22.
بیاری، سعید؛ منفرد، حسین (۱۳۸۶). دانستنیهای حقوق کار (روابط کار)، تهران: فرهنگ پارس.
بیکس، برایان (1389). فرهنگ نظریه حقوقی، ترجمه محمد راسخ، تهران: نشر نی.
پروین، خیراله (۱۳۹۶). حقوق بشر از نظر تا عمل، تهران: نشر میزان.
حبیبنژاد، سیداحمد؛ رجبی، محمد و میرزایی، زهرا (1395). حمایت کیفری از حقهای اساسی شهروندان در نظام حقوقی ایران، حقوق جزا و سیاست جنایی، 1(1): 1-24.
دوفار، ژان (۱۳۹۱). آزادیهای گروهی (آزادی تجمع، تظاهرات، انجمن، سندیکا)، ترجمه علیاکبر گرجی ازندریانی، تهران: مجد.
راسخ، محمد (1385). ویژگیهای ذاتی و عرضی قانون، مجلس و راهبرد، 13(51): 13-35.
زراعت، محدثه و زراعت، عباس (1400). ضمانت اجرای کیفری نقض اصول قانون اساسی؛ مطالعه موردی نقض آزادیها و حقوق اساسی افراد، پژوهشنامه حقوق کیفری، 12(1): 53-74.
سلیمیبنی، امید و واعظی، سید مجتبی (1400). بنیادهای حق بر اعتراض شهروندان در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، در کتاب: چهل سال قانون اساسی، تهران: پژوهشکده شورای نگهبان.
صفاری، علی؛ لکی، زینب و صابری، راضیه (1400). تنزل جایگاه اصل قانونمندی کیفری در پرتو آییننامهایشدن رکن قانونی جرایم، حقوقی دادگستری، 85(115): 157-187.
علومی، رضا (1348). کلیات حقوق، تهران: مؤسسه عالی حسابداری.
فیضی، سعید؛ محمدی، غلامحسین و عسگری، مریم (۱۳۹۹). ارزیابی ثبات قوانین در نظام قانونگذاری ایران، دانش حقوق مالیه، 4(14): 45-67.
قادری، عبداله؛ فرکیش، هانه و شریفی، ارکان (1402). استانداردهای حق اعتراض مسالمتآمیز و مسئولیت تسهیل اجرای آن توسط دولت در پرتو اسناد بینالمللی، پژوهش حقوق عمومی، 25(81): 147-184.
کبگانی، محمدحسن و رستمی، ولی (1400). تضمینات اساسیِ حقها و آزادیهای بنیادین: واکاوی آیین دادخواهی اساسی در فرانسه و انگلستان، مطالعات حقوق عمومی، 51 (2): 497-517.
عالیپور، حسن (1386). مدیریت حقوقی اجتماعات اعتراضآمیز، مطالعات راهبردی، 10(36): 349-379.
محمدرفیعی، سید کمالالدین (1388). مبانی حقوقی و منشور اخلاقی اعتراضات مدنی، مطالعات بسیج، 12(44): 21-57.
موسوی، سیدرضا؛ بنایی، محمدرضا (1399). حق بر اعتراض مسالمتآمیز در نظام بینالملل حقوق بشر، تهران: خط ناب.
هاشمی خاتونآبادی، امید (1398). شناسایی، تضمین و محدودیتهای حق اعتراض در نظام بینالمللی حقوق بشر و نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران، پایاننامه کارشناسیارشد، دانشگاه شهید بهشتی.
هاشمی، سید محمد (1384). حقوق بشر و آزادیهای اساسی، تهران: میزان. Refrences Andelkovic, Luka (2017). The elements of proportionality as a principle of human rights limitations. Law and Politics, 15 )3(. Barak, A. (2012). Proportionality (2); in: Rosenfeld M. and Sajó A., (eds.), The Oxford Handbook of Comparative Constitutional Law, Oxford University Press. Bohrer, Ashley J. (2023). Disturbing the peace, Peace & Change, 48 )3(. Bruce, David (2016). Public Order Transparency - Using freedom of information laws to analyse the policing of protest. South African Crime Quarterly, 58. Carpenter, Emma (2014). Legal transparency through multi-layered drafting. Practices of Transparency - Implementation and challenges, 4. Chamberlain, L., & Snyman, G. (2017). Lawyering protest - critique and creativity: Where to from here in the public interest legal sector?, South African Crime Quarterly, 62. Dennett, Anne (2024). Public Law, Oxford University Press. Ekeke, Alex (2023). Right to Peaceful Protest in Nigeria and the Recurrent Syndrome of Brutalization. Journal of African Law, 67. Elliott, Mark & Robert, Thomas (2024). The Right to Protest. In: Public Law, Oxford University Press. Fletcher, Claire. (2022). “Protest”. The Wiley‐Blackwell Encyclopedia of Social and Political Movements, London: Wiley-Blackwelll. Foran, Michael P. (2023). Equality Before the Law, Oxford: Hart Publishing. Fowowe, A. (2024). Rule of Law: The Perspective of the Principle of Equality Before the Law. Social Science Research Network. Hambali, Ahmad; Manuputty, Alma; Ashri, Muhammad; Magassing, Abdul Maasba (2016). The State Responsibility for Gross Violation of Human Right During The New Order Era. Imperial journal of interdisciplinary research, 2 (9). Hamilton, M. (2020). To facilitate and protect: State obligations and the right of peaceful assembly in international human rights law. Asia-pacific journal on human rights and the law, 21 (1). Head, M. (2024). Democracy, Protest and the Law: Defending a Democratic Right. London: Routledge. Head, Michael. (2023). Defending the Right to Protest. The Griffith Journal of Law & Human Dignity, 11 (1). Kim, Hyun, Chul (2023). The Proportionality Principle as a Reviewing Standard of Constitutionality. Gongbeob nonchong, 19 (1). Klaasen, A. (2020). The quest for socio‐economic rights: the rule of law and violent protest in south africa. Sustainable Development, 28 (3). Mead, David (2010). The New Law of Peaceful Protest: Rights and Regulation in the Human Rights Act Era. Oxford: Hart Publishing. Mukumba, Tsangadzaome & Abdullah, Imraan. (2017). Enabling the enabler: Using access to information to ensure the right to peaceful protest. South African Crime Quarterly, 62. Nassauer, Anne (2016). From peaceful marches to violent clashes: a micro-situational analysis. Social Movement Studies, 15 (5). Niculescu, Liliana (2019). The Right to Protest - A Constitutional Right Exercised on the Fringe of Law, EIRP Proceedings, 14 )1(. Nordvall, Pernilla (2016). Flexible Foreseeability: A Human Rights Rule of Law Perspective on Interferences with the Right to Peaceful Protest through Vague Law. Master Thesis, Lund University, Faculty of Law. Page, E., & Robinson, N. (2024). Legal Threats to the Right to Protest. In Oxford Handbook of Protest and Resistance, Oxford University Press. Parsa, Amin (2011). Evils of Law, Ethics of Violence: A Look on the Derogatory Nature of the Right to Freedom of Assembly. Master Thesis, Lund University, Faculty of Law. Polymenopoulou, Eleni (2021). Expressing Dissent: Gag Laws, Human Rights Activism and the Right to Protest. Florida Journal of International Law, 32 )3(. Rafail, P. (2013). Public Order Management Systems. In: The Wiley-Blackwell Encyclopedia of Social and Political Movements, Blackwell Publishing Ltd. Roberts, B., Bohler‐Muller, N., Struwig, J., Gordon, S. L., Mchunu, N., Mtyingizane, S., Runciman, C. (2017). Protest blues: public opinion on the policing of protest in south africa. South African Crime Quarterly, 62. Rogers, Stephen (2016). Striking a balance between Fundamental Rights and National Security, The Journal of Undergraduate Research, 2 (1). Shikova, N. (2015). Exercising the right to protest: the indicator of country's democratic capacity and the case of Macedonia, Facta Universitatis, Series: Law and Politics, 13 (1). Smith, A. T. H. (2007). PROTECTING PROTEST – A CONSTITUTIONAL SHIFT. The Cambridge Law Journal, 66 (2). Smith, William (2021). The Politics of Protest Policing. The Harvard Review of Philosophy, 28. Travaglino, G. A., & d'Aniello, C. (2023). Crime as Protest, Protest as Crime: Interdisciplinary Perspectives. Contention, 11 (1). Von Rutte, Barbara (2022). The Human Right to Citizenship. Boston: Leiden, brill. Waldron, J. (2016). The Rule of Law, Stanford Encyclopedia of Philosophy, Retrieved from https://plato.stanford.edu/entries/rule-of-law/ Zick, Timothy (2024). Public Protest and Governmental Immunities. Southern California Law Review, 97 )6(. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 5 |
||